Nhịp hồi 3 phiên (05–07/10) đã kết thúc bằng một phiên phân phối rõ nét: chỉ số mở cửa giằng co quanh 1.764 buổi sáng, rồi bị bán dồn dập trong phiên chiều, đóng cửa ở mức thấp nhất phiên 1.738,97 — tín hiệu kỹ thuật xấu hơn một phiên giảm "bình thường". Điểm đáng chú ý: thanh khoản chỉ 15,88 nghìn tỷ, không bùng nổ — cho thấy đây là phiên "xả hàng có chọn lọc" vào nhóm trụ (VHM −3,90 điểm, VIC −3,21 điểm gánh gần 7,1/14,4 điểm giảm) chứ chưa phải bán tháo hoảng loạn toàn thị trường. Độ rộng 121 tăng / 189 giảm xác nhận áp lực tập trung ở vốn hóa lớn, trong khi mid-cap dầu khí, phân bón, hóa chất vẫn hút tiền — một dạng "phân hóa phòng thủ" điển hình khi dòng tiền lớn rút khỏi trụ.

Con số của ngày: lũy kế bán ròng của khối ngoại từ đầu năm 2026 đã vượt 102.200 tỷ đồng toàn thị trường, riêng HOSE lên tới 105.166 tỷ — chỉ còn cách kỷ lục 125.000 tỷ của cả năm 2025 khoảng 20.000 tỷ. Với tốc độ bán ròng hiện tại (~450 tỷ/phiên HOSE), kỷ lục năm có thể bị xô đổ ngay trong tháng 10 nếu không có lực mua đối ứng. Riêng phiên 08/10 là phiên bán ròng thứ 12 liên tiếp với lũy kế 12 phiên hơn 11.400 tỷ (~436 triệu USD); tâm điểm xả là TCB (~152 tỷ), HDB (~118 tỷ), PNJ (~116 tỷ), VHM (~60 tỷ) — toàn bộ là ngân hàng và vốn hóa lớn. Điểm sáng hiếm hoi: khối ngoại mua ròng PLX (~91 tỷ), VIC (~65 tỷ), PVT (~62 tỷ), STB (~56 tỷ) — cho thấy đây là tái cơ cấu danh mục (rút khỏi ngân hàng/BĐS, gom dầu khí và một số trụ) chứ không phải rút vốn ồ ạt khỏi Việt Nam.

SHB là "tâm điểm tiêu cực" của phiên: giảm kịch biên độ −6,94% xuống 10.050 đồng, sát mệnh giá 10.000đ, với hơn 44,4 triệu cổ phiếu được sang tay — thanh khoản cao nhất nhóm ngân hàng. Đà giảm không phải chuyện một phiên: từ vùng ~18.000đ (10/2025) và 12.600đ (giữa tháng 7), SHB đã mất khoảng 20% chỉ trong gần 3 tháng. Bối cảnh: hồi tháng 4, SHB hoàn tất phát hành riêng lẻ 200 triệu cp giá 16.850đ, thu 3.370 tỷ — lượng cung mới này đang tạo áp lực điều chỉnh kéo dài khi giá thị trường rơi xuống dưới giá phát hành. Điểm nghịch lý đáng chú ý: khối ngoại lại mua ròng SHB ~24 tỷ trong phiên (theo ước tính VNIndex.ai) — tức lực bán chủ yếu đến từ nhà đầu tư trong nước, có thể là cắt lỗ/margin call tại vùng giá nhạy cảm quanh mệnh giá.

Trong phiên thị trường chung đỏ lửa, dầu khí là nhóm duy nhất tăng đồng loạt: GAS +4,59% (đóng góp +1,79 điểm VN-Index — mã kéo chỉ số mạnh nhất phiên), PLX +3,87%, PVT +2,82%; trên HNX, PVS +1,79%, PVP +1,63%. Nhóm phân bón–hóa chất cũng giao dịch tích cực: DPM +2,31%, CSV trần +6,97%, BFC +5,76%; trên HNX/UPCoM, LAS +9,35%, DVD +11,61%. Điểm đặc biệt: đà tăng diễn ra trong bối cảnh giá dầu thế giới đang điều chỉnh (Brent kết phiên 07/10 giảm về 100,20 USD/thùng sau tin IEA đẩy nhanh xả kho dự trữ) — cho thấy giá cổ phiếu dầu khí đang chạy theo kỳ vọng riêng (kết quả kinh doanh quý 3, dòng tiền trú ẩn) hơn là bám sát giá dầu. Khối ngoại cũng mua ròng mạnh PLX (~91 tỷ) và PVT (~62 tỷ) — xác nhận đây là nhóm được dòng tiền tổ chức lựa chọn, không chỉ là đầu cơ nội.

Sau nhiều phiên đứng ngoài, khối tự doanh CTCK đã quay lại mua ròng 13 tỷ đồng trên HOSE — giá trị tuyệt đối nhỏ nhưng hướng đi đáng chú ý. Điểm nhấn: VPB được mua ròng mạnh nhất +107 tỷ, tiếp theo là TCB +96 tỷ — hai cổ phiếu ngân hàng vốn hóa lớn, trùng với nhóm đang bị khối ngoại xả mạnh. Đây là mô hình "tự doanh hứng hàng ngoại xả" quen thuộc: khi khối ngoại bán TCB ~152 tỷ, tự doanh mua lại 96 tỷ — tạo đệm thanh khoản ngắn hạn. Ngoài ra tự doanh gom FUEVFVND (+73 tỷ, chứng chỉ quỹ ETF) — tín hiệu phòng thủ/dò đáy rổ chỉ số, cùng PVT (+40 tỷ), MWG (+37 tỷ), FRT (+27 tỷ). Chiều bán: MBB (−57 tỷ), HPG (−56 tỷ), MCH và VIC (−35 tỷ) — tự doanh vẫn thận trọng với nhóm đã tăng nóng hoặc có rủi ro riêng.

Dữ liệu mới nhất (VDSC, qua phân tích của Elibook ngày 06/10) cho thấy: P/E VN-Index về khoảng 12,2 lần — thấp hơn bình quân 5 năm 13,9 lần. Con số đáng chú ý hơn: chênh lệch giữa lợi suất lợi nhuận (E/P) của thị trường và lợi suất trái phiếu Chính phủ 10 năm hiện ở mức 3,9% — và nếu loại VIC ra thì lên tới 5,2%. Nói cách khác, chỉ một cổ phiếu đã đủ kéo "độ rẻ" của cả thị trường xuống hơn một điểm phần trăm — "rẻ thật" nằm ở phần thân thị trường, không nằm ở chỉ số. Phiên hôm nay là minh chứng sống động: trong khi VHM, VIC kéo chỉ số giảm hơn 7 điểm, GAS, PLX, CSV, DPM vẫn tăng mạnh — "mua lợi nhuận quý 3" (GVR, Vinatex vừa công bố vượt kế hoạch) tiếp tục là chiến lược đúng đắn hơn "mua chỉ số". Tuy nhiên, nút thắt vẫn còn: lợi suất TPCP Mỹ 10 năm chạm 5,365% (đỉnh 24 năm) trong phiên 07/10 (giờ Mỹ) và mặt bằng lãi suất trong nước cao khiến phần bù rủi ro cổ phiếu bị thu hẹp — lý giải thanh khoản cạn kiệt và khối ngoại bán ròng tháng thứ 9 liên tiếp. Kết luận: định giá đã vào vùng "đệm trung hạn" cho chiến lược tích lũy dần 6–12 tháng tại doanh nghiệp có lợi nhuận cải thiện — nhưng chưa phải "cò súng" cho giao dịch ngắn hạn khi xu hướng kỹ thuật vừa quay đầu giảm.